جنگنده سوخو ۵۷؛ مشخصات، انواع، تسلیحات، قیمت و سابقه رزمی Su-57
جنگنده سوخو ۵۷؛ شکارچی پنهانکار روسیه از نزدیک
جنگنده سوخو ۵۷ یا Sukhoi Su-57 پیشرفتهترین هواپیمای رزمی سرنشیندار روسیه و نخستین جنگنده عملیاتی این کشور است که از ابتدا با توجه جدی به کاهش سطح مقطع راداری طراحی شد. روسها این هواپیما را یک جنگنده چندمنظوره نسل پنجم میدانند؛ یعنی قرار است هم با جنگندههای دشمن درگیر شود، هم اهداف زمینی و دریایی را بزند، هم اطلاعات میدان نبرد را جمعآوری کند و هم در آینده با پهپادهای رزمی مانند S-70 اوخوتنیک همکاری داشته باشد.
سوخو ۵۷ از دور شبیه ادامه منطقی خانواده فلانکر به نظر میرسد، اما در واقع فقط یک سوخو ۲۷ با بدنه تازه نیست. محفظه داخلی مهمات، رادار چندآرایه، حسگر فروسرخ، سامانه جنگ الکترونیک یکپارچه، کنترل بردار رانش و معماری دیجیتال، آن را به پروژهای متفاوت تبدیل کردهاند. در مقابل، تعداد کم هواپیماهای ساختهشده، تأخیر طولانی موتور اصلی، ابهام درباره کیفیت پنهانکاری و سرعت پایین تولید باعث شدهاند درباره جایگاه واقعی آن اختلاف نظر وجود داشته باشد.
تا اوت ۲۰۲۶، سوخو ۵۷ در حال تولید و خدمت محدود است. روسیه آن را در سوریه آزمایش کرده و در جنگ اوکراین نیز بهکار گرفته است؛ بااینحال شواهد عمومی نشان میدهند مأموریتهای آن عمدتاً شامل شلیک موشک از فاصله امن بودهاند، نه نفوذ مداوم به عمق شبکه پدافندی دشمن. نسخه صادراتی Su-57E نیز وارد مرحله تحویل شده و نمونه دونفره Su-57D در سال ۲۰۲۶ نخستین پرواز خود را انجام داده است.
سوخو ۵۷ چیست؟
سوخو ۵۷ یک جنگنده سنگین، دوموتوره، تکسرنشین و چندمنظوره است که در برنامه روسی PAK FA توسعه یافت. عبارت PAK FA بهطور خلاصه به «مجموعه هوایی آینده برای هوانوردی خط مقدم» اشاره دارد. نام داخلی پیشنمونهها T-50 بود و ناتو بعدها نام گزارشدهی Felon را برای این هواپیما انتخاب کرد.
هدف اصلی برنامه، ساخت جانشینی برای جنگندههای سوخو ۲۷ و مشتقات آن و ایجاد رقیبی روسی برای هواپیماهایی مانند F-22 بود. البته فلسفه سوخو ۵۷ دقیقاً با F-22 یا F-35 یکسان نیست. روسیه در طراحی آن تلاش کرده میان این ویژگیها تعادل ایجاد کند:
- کاهش سطح مقطع راداری؛
- سرعت و برد بالا؛
- مانورپذیری شدید؛
- حمل سلاح در محفظه داخلی؛
- توان شناسایی و درگیری با اهداف هوایی و زمینی؛
- استفاده از باندهای عملیاتی معمولی؛
- قابلیت حمل مهمات سنگین روی آویزگاه خارجی در مأموریتهایی که پنهانکاری اولویت ندارد.
شرکت هواپیماسازی متحد روسیه، Su-57 را یک سامانه هوایی نسل پنجم برای حمله به اهداف هوایی، زمینی و دریایی معرفی میکند. صفحه رسمی سوخو ۵۷ در UAC
تاریخچه ساخت جنگنده سوخو ۵۷
ریشه سوخو ۵۷ به تلاشهای شوروی و روسیه برای ساخت جانشین نسل بعدی سوخو ۲۷ و میگ ۲۹ برمیگردد. پروژههای قبلی، از جمله میگ ۱.۴۴، به دلیل فروپاشی شوروی، کمبود بودجه و تغییر نیازهای نظامی به نتیجه عملیاتی نرسیدند. در آغاز دهه ۲۰۰۰، طرح سوخو برای برنامه PAK FA انتخاب شد.
همکاری اولیه هند و روسیه
هند در مقطعی قصد داشت براساس طرح PAK FA نسخهای با نام FGFA یا جنگنده نسل پنجم مشترک توسعه دهد. دهلی نو به نسخه دونفره، اویونیک متفاوت و سهم صنعتی قابلتوجه علاقه داشت. اختلاف بر سر هزینه، انتقال فناوری، سهم کار، عملکرد موتور و ویژگیهای پنهانکاری بهتدریج همکاری را دشوار کرد و هند در سال ۲۰۱۸ از برنامه خارج شد.
FGFA هیچگاه به یک نمونه پروازی مستقل تبدیل نشد. بنابراین نباید آن را یکی از مدلهای عملیاتی سوخو ۵۷ دانست؛ این نام بیشتر به یک طرح مشترک لغوشده اشاره دارد.
نخستین پرواز T-50
اولین پیشنمونه T-50 در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۰ از فرودگاه کارخانه کامسامولسک بر آمور به پرواز درآمد. خلبان آزمایشگر سرگئی بوگدان هدایت هواپیما را برعهده داشت. پس از آن چند پیشنمونه پروازی و زمینی برای آزمایش آیرودینامیک، سازه، اویونیک، رادار، موتور و تسلیحات ساخته شدند.
توسعه بدون مشکل نبود. یکی از پیشنمونهها در سال ۲۰۱۴ دچار آتشسوزی شد و به تعمیر اساسی نیاز پیدا کرد. همچنین اختلاف میان وزن واقعی، آمادگی اویونیک و زمان آمادهشدن موتور نسل جدید، برنامه را عقب انداخت.
تغییر نام به Su-57
در سال ۲۰۱۷ نام رسمی Su-57 برای هواپیما اعلام شد. اندکی بعد، روسیه چند پیشنمونه را به سوریه فرستاد تا حسگرها، ارتباطات و برخی تسلیحات در محیط عملیاتی آزمایش شوند.
سقوط نخستین هواپیمای تولیدی
نخستین فروند تولیدی در دسامبر ۲۰۱۹ و پیش از تحویل رسمی، هنگام آزمایش سقوط کرد. خلبان با صندلی پران نجات یافت، اما هواپیما از بین رفت. این حادثه تحویل عملیاتی را عقب انداخت.
نخستین سوخو ۵۷ تولیدی قابلتحویل در دسامبر ۲۰۲۰ وارد نیروی هوافضای روسیه شد. قرارداد اصلی روسیه شامل ۷۶ فروند تولیدی است که برای تجهیز سه هنگ در نظر گرفته شدهاند، اما سرعت واقعی تحویل کمتر از هدفهای اولیه بوده است. مؤسسه IISS در سال ۲۰۲۵ نیز به فاصله میان هدف تولید و خروجی محتمل کارخانه اشاره کرد. تحلیل IISS درباره تولید سوخو ۵۷
طراحی بدنه و پنهانکاری سوخو ۵۷
بدنه Su-57 پهن و تخت است و دو موتور با فاصله از یکدیگر نصب شدهاند. لبههای بال و بدنه تا حد امکان در راستاهای مشخص قرار گرفتهاند تا بازتابهای راداری کنترل شوند. ورودیهای هوا در دو طرف بدنه و محفظههای اصلی تسلیحات میان موتور و بخش مرکزی قرار دارند.
در جلوی بالها امتداد ریشه بال متحرک یا LEVCON دیده میشود. این سطوح همراه با بال، سکانها، پایدارکننده افقی و نازلهای بردار رانش، کنترل هواپیما را در زوایای حمله بالا بهتر میکنند.
برای کاهش بازتاب راداری از این روشها استفاده شده است:
- حمل مهمات در محفظه داخلی؛
- همراستایی بخشی از لبههای بدنه؛
- پوششهای جاذب امواج رادار؛
- پوشش فلزی ویژه روی شیشه کابین؛
- کاهش شکافها و اتصالات بازتابنده در بخشهایی از بدنه؛
- پنهانکردن نسبی برخی تجهیزات و حسگرها؛
- کنترل امواج برگشتی از دهانهها و محفظهها.
بااینحال، Su-57 در تصاویر نزدیک جزئیاتی دارد که آن را از F-22 و F-35 متمایز میکند. نازلهای موتور فعلی گرد و آشکار هستند و کیفیت بعضی درزها و اتصالات روی پیشنمونهها بحثبرانگیز بوده است. همچنین مسیر ورودی هوا مانند برخی جنگندههای آمریکایی بهطور کامل دید مستقیم کمپرسور موتور را مسدود نمیکند؛ البته درباره استفاده از مسدودکننده راداری داخلی اطلاعات عمومی کاملی در دسترس نیست.
روسیه عدد رسمی و قابلراستیآزمایی برای سطح مقطع راداری سوخو ۵۷ منتشر نکرده است. ارقامی که در اینترنت دیده میشوند معمولاً برآورد، تبلیغ یا مربوط به یک زاویه و باند فرکانسی خاص هستند. پس جمله دقیقتر این است: سوخو ۵۷ نسبت به خانواده سوخو ۲۷ و سوخو ۳۵ پنهانکارتر است، اما میزان برابری آن با F-22 یا F-35 در منابع عمومی ثابت نشده است.
موتور سوخو ۵۷
یکی از طولانیترین بخشهای داستان Su-57 مربوط به موتور آن است.
موتور AL-41F1 یا Product 117
هواپیماهای اولیه و بخش بزرگی از نمونههای تولیدی از دو موتور AL-41F1 استفاده میکنند که با نام Product 117 نیز شناخته میشود. این موتور از خانواده فنی AL-31 ریشه گرفته، اما رانش، کنترل دیجیتال، عمر و یکپارچگی بیشتری دارد. نازلهای متحرک امکان تغییر بردار رانش را فراهم میکنند.
رانش اعلامی هر موتور معمولاً حدود ۸۸ کیلونیوتن بدون پسسوز و نزدیک ۱۴۲ کیلونیوتن با پسسوز ذکر میشود. اعداد دقیق ممکن است با حالت اضطراری و منبع متفاوت باشند.
موتور نسل جدید AL-51F1
موتور مرحله دوم که سالها با نام Izdeliye 30 شناخته میشد، برای کاهش وزن، افزایش رانش، مصرف کمتر، عمر بیشتر و کاهش امضای حرارتی و راداری توسعه یافت. در منابع جدید نام AL-51F1 نیز برای آن به کار میرود.
این موتور باید عملکرد سوپرکروز و شتاب Su-57 را بهتر کند، اما برنامه آن با تأخیر روبهرو شد. به همین دلیل، ورود سوخو ۵۷ به خدمت پیش از آمادهشدن موتور نهایی انجام گرفت.
موتور Product 177
در دسامبر ۲۰۲۵، شرکت دولتی Rostec اعلام کرد یک Su-57 نخستین پرواز خود را با موتور جدید Product 177 انجام داده است. سازنده از رانش بالاتر، عمر بیشتر و بهبود عملکرد پروازی سخن گفت، ولی ورود گسترده این موتور به ناوگان نیازمند ادامه آزمایش و تولید است. گزارش رسمی نخستین پرواز Su-57 با Product 177
نامگذاری موتورهای جدید در گزارشهای عمومی همیشه یکدست نیست. در برخی منابع Product 177، AL-51F1 و مسیرهای توسعه مرحله دوم با هم خلط میشوند. برای مقاله دقیق بهتر است آنها را یکسان فرض نکنیم، مگر اینکه سازنده مشخصات نهایی و رابطه رسمی میان نامها را منتشر کند.
سرعت، برد و مانورپذیری
حداکثر سرعت سوخو ۵۷ در ارتفاع بالا معمولاً حدود ۲ ماخ یا نزدیک ۲۱۰۰ تا ۲۶۰۰ کیلومتر بر ساعت ذکر میشود؛ تفاوت عددها به ارتفاع، موتور و تعریف سرعت بیشینه مربوط است. سرعت در سطح دریا کمتر است.
یکی از اهداف برنامه، پرواز مافوق صوت بدون استفاده دائمی از پسسوز یا سوپرکروز است. رقم دقیق سوپرکروز عملیاتی به پیکربندی، ارتفاع و موتور وابسته است و نباید یک عدد تبلیغاتی را برای تمام مأموریتها ثابت دانست.
برد انتقالی با سوخت کامل و بدون درگیری با برد رزمی یکسان نیست. منابع مختلف برای برد پروازی Su-57 عددی در محدوده ۳۵۰۰ کیلومتر یا بیشتر اعلام میکنند، اما شعاع رزمی واقعی به این عوامل وابسته است:
- ارتفاع پرواز؛
- سرعت؛
- میزان استفاده از پسسوز؛
- حمل سلاح داخلی یا خارجی؛
- ذخیره سوخت لازم برای بازگشت؛
- نوع مأموریت؛
- حضور تانکر سوخترسان.
سوخو ۵۷ از نظر مانورپذیری یکی از تهاجمیترین طراحیهای نسل جدید است. ترکیب بدنه بالابرنده، سطوح LEVCON، کنترل پرواز دیجیتال و بردار رانش، اجرای مانور در زاویه حمله بالا را ممکن میکند. این توانایی در نمایشهای هوایی چشمگیر است، اما در نبرد واقعی فقط زمانی مفید خواهد بود که خلبان، حسگرها، موشکها، سوخت و وضعیت تاکتیکی اجازه درگیری نزدیک را بدهند. مانور کبرا بهتنهایی معادل برتری هوایی نیست.
کابین و سامانههای خلبان
کابین Su-57 دیجیتال است و از نمایشگرهای چندمنظوره بزرگ، نمایشگر سربالا، کنترل HOTAS و سامانههای هشدار استفاده میکند. هدف این است که اطلاعات حسگرهای مختلف بهصورت یک تصویر تاکتیکی واحد به خلبان ارائه شود.
صندلی پران از خانواده K-36 و سامانه تولید اکسیژن داخلی برای پروازهای طولانی و ارتفاع بالا پیشبینی شده است. کلاه پروازی و نمایش اطلاعات روی کلاه نیز در هدایت موشکهای با زاویه قفل بالا اهمیت دارد.
در تبلیغات روسی از کمک هوشمند رایانهای یا «کمکخلبان الکترونیکی» سخن گفته میشود. مفهوم کلی آن کاهش بار کاری خلبان، اولویتبندی تهدیدها و کمک به انتخاب سلاح است. بااینحال، سطح واقعی خودکارسازی و کیفیت همجوشی دادهها محرمانه است و نمیتوان آن را فقط از روی ادعای سازنده با F-35 مقایسه کرد.
رادار و حسگرهای سوخو ۵۷
مجموعه راداری Su-57 معمولاً با نام Sh121 شناخته میشود و بخش اصلی آن رادار آرایه فازی فعال N036 Byelka است. برخلاف جنگندههایی که فقط یک آنتن در دماغه دارند، سوخو ۵۷ از چند آرایه در نقاط مختلف بدنه استفاده میکند.
اجزای شناختهشده این مجموعه شامل موارد زیر است:
- آرایه اصلی باند X در دماغه؛
- آرایههای جانبی باند X برای افزایش پوشش زاویهای؛
- آرایههای باند L در لبه جلویی بال؛
- سامانه شناسایی دوست از دشمن؛
- اجزای پشتیبان جنگ الکترونیک و جمعآوری داده.
آرایههای جانبی میتوانند به خلبان اجازه دهند هنگام مانور دفاعی یا تغییر جهت، ارتباط راداری بهتری با هدف حفظ کند. آرایههای باند L نیز برای کشف یا هشدار درباره برخی اهداف کمپیدا و پشتیبانی شناسایی در نظر گرفته شدهاند، اما دقت باند L برای هدایت نهایی سلاح معمولاً از رادار باند X کمتر است.
بردهای ۳۵۰ یا ۴۰۰ کیلومتری که گاهی برای رادار Su-57 نوشته میشوند، بدون دانستن اندازه هدف، ارتفاع، حالت رادار، شرایط اخلال و احتمال کشف معنای محدودی دارند. یک بمبافکن بزرگ در ارتفاع بالا بسیار زودتر از جنگنده پنهانکار کشف میشود.
سامانه اپتیکی 101KS Atoll
سوخو ۵۷ علاوه بر رادار، از مجموعه حسگرهای الکترواپتیکی 101KS Atoll استفاده میکند. این مجموعه شامل حسگر جستوجو و ردگیری فروسرخ در جلوی کابین، سامانههای هشدار نزدیکشدن موشک، حسگرهای دید پیرامونی و تجهیزات هدفگیری است.
حسگر فروسرخ میتواند بدون ارسال امواج راداری به جستوجوی گرمای موتور و بدنه هواپیماها بپردازد. مزیت آن پنهانماندن نسبی جستوجوگر است، اما برد و دقت آن شدیداً به زاویه هدف، آبوهوا، ارتفاع و اختلاف دما وابستهاند.
جنگ الکترونیک و ارتباطات
مجموعه جنگ الکترونیک Su-57 با خانواده L402 Himalayas مرتبط دانسته میشود. آنتنهای پراکنده در بدنه برای هشدار راداری، شناسایی منبع انتشار، اخلال و پشتیبانی دفاعی استفاده میشوند.
هواپیما همچنین باید با جنگندههای دیگر، مراکز فرماندهی، هواپیماهای هشدار زودهنگام و پهپادها تبادل اطلاعات کند. روسیه Su-57 را فقط یک تیرانداز سریع نمیبیند؛ قرار است این هواپیما گرهای از شبکه رزمی باشد. ارزش واقعی این قابلیت به امنیت لینک داده، کیفیت همجوشی حسگرها و تعداد پلتفرمهای سازگار بستگی دارد.
محفظه داخلی و ظرفیت حمل مهمات
سوخو ۵۷ دو محفظه طولی اصلی میان موتورها دارد. همچنین دو محفظه کوچکتر در نزدیکی ریشه بال برای موشکهای کوتاهبرد در نظر گرفته شدهاند. این آرایش اجازه میدهد هواپیما در مأموریت پنهانکار، سلاح را داخل بدنه حمل کند.
در مأموریتهایی که سطح مقطع راداری اهمیت کمتری دارد، آویزگاههای خارجی نیز قابل استفادهاند. در این حالت ظرفیت مهمات افزایش مییابد، اما بازتاب راداری و مقاومت هوا بیشتر میشود.
حداکثر محموله رزمی در برخی منابع تا حدود ۱۰ هزار کیلوگرم ذکر شده است، ولی این عدد به پیکربندی خارجی مربوط میشود و به معنای حمل همزمان این وزن با برد کامل و پنهانکاری کامل نیست.
تسلیحات جنگنده سوخو ۵۷
فهرست تسلیحات Su-57 در حال گسترش است و همه گزینههای تبلیغشده الزاماً به تولید انبوه نرسیدهاند.
توپ داخلی
یک قبضه توپ ۳۰ میلیمتری GSh-30-1 در بخش راست بدنه نصب شده است. توپ برای نبرد نزدیک، شلیک هشدار یا حمله محدود به اهداف سطحی کاربرد دارد، هرچند در جنگ مدرن استفاده از آن نسبت به موشک کمتر است.
موشکهای هوابههوا
- R-74M2: موشک کوتاهبرد با جستوجوگر فروسرخ برای نبرد نزدیک و حمل در محفظه کوچک جانبی؛
- R-77M: موشک میانبرد یا فراتر از میدان دید با هدایت راداری فعال؛
- R-37M: موشک دوربرد برای درگیری با اهداف ارزشمند مانند آواکس، تانکر و هواپیماهای بزرگ؛ حمل داخلی یا خارجی آن به ابعاد و پیکربندی بستگی دارد؛
- موشکهای جدید صادراتی که روسیه در نمایشگاهها برای Su-57E معرفی میکند.
در ژوئیه ۲۰۲۶، Rosoboronexport موشکی جدید برای Su-57E معرفی کرد و از توان درگیری با اهداف در ارتفاع ۱۵ متر تا ۲۵ کیلومتر و سرعت هدف تا ۳ ماخ سخن گفت. نام، وضعیت تولید و همه مشخصات آن در اطلاعات عمومی روشن نیست. معرفی رسمی موشک جدید Su-57E
موشکها و بمبهای هوابهسطح
- موشک کروز پنهانکار Kh-69؛
- موشکهای تاکتیکی خانواده Kh-38؛
- موشکهای ضدرادار خانواده Kh-58؛
- موشکهای ضدکشتی و مهمات هدایتشونده متناسب با مأموریت؛
- بمبهای هدایت ماهوارهای یا تلویزیونی؛
- بمبهای سقوط آزاد در پیکربندی خارجی.
موشک Kh-69 به دلیل شکل بدنه و امکان حمل داخلی، برای حمله دورایستا توسط جنگندههای جدید روسیه اهمیت دارد. گزارشهایی از کاربرد این موشک در جنگ اوکراین منتشر شده است.
سلاح مافوق صوت
مقامهای روسی بارها از توسعه سلاحهای مافوق صوت کوچکتر برای محفظه داخلی Su-57 سخن گفتهاند. اما وضعیت دقیق عملیاتی، تعداد تولید و مشخصات این سلاحها عمومی نیست. Su-57 را نباید بدون مدرک حامل عملیاتی هر موشکی دانست که فقط در یک نمایشگاه یا مصاحبه اعلام شده است.
مشخصات فنی سوخو ۵۷
اعداد زیر ترکیبی از دادههای رسمی و برآوردهای متداول منابع هوانوردی هستند. به دلیل محرمانهبودن پروژه و تفاوت پیشنمونهها با هواپیماهای تولیدی، بعضی ارقام تقریبیاند.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| سازنده | سوخو / شرکت هواپیماسازی متحد روسیه |
| کشور سازنده | روسیه |
| نقش | جنگنده چندمنظوره نسل پنجم |
| خدمه | یک نفر در Su-57؛ دو نفر در Su-57D |
| طول | حدود ۲۰٫۱ متر |
| دهانه بال | حدود ۱۴٫۱ متر |
| ارتفاع | حدود ۴٫۶ متر |
| مساحت بال | حدود ۷۸٫۸ متر مربع |
| وزن خالی | حدود ۱۸ تا ۱۸٫۵ تن |
| بیشینه وزن برخاست | حدود ۳۵ تن |
| موتور | دو AL-41F1؛ موتورهای جدید در حال آزمایش |
| حداکثر سرعت | حدود ۲ ماخ در ارتفاع بالا |
| برد انتقالی | حدود ۳۵۰۰ کیلومتر یا بیشتر، بسته به پیکربندی |
| سقف پرواز | حدود ۲۰ هزار متر |
| توپ | یک توپ ۳۰ میلیمتری GSh-30-1 |
| ظرفیت مهمات | تا حدود ۱۰ تن در پیکربندی ترکیبی داخلی و خارجی |
| محفظه سلاح | دو محفظه اصلی و دو محفظه کوچک جانبی |
| نخستین پرواز | ۲۹ ژانویه ۲۰۱۰ |
| آغاز تحویل عملیاتی | دسامبر ۲۰۲۰ |
| نام ناتو | Felon |
انواع و نسخههای سوخو ۵۷
T-50
T-50 نام دوران توسعه و پیشنمونههای برنامه PAK FA بود. پیشنمونهها از نظر سازه، حسگر، موتور و جزئیات بدنه یکسان نبودند و برای مأموریتهای آزمایشی مختلف ساخته شدند.
Su-57
نسخه اصلی تکسرنشین برای نیروی هوافضای روسیه است. این مدل در طول تولید بهتدریج تجهیزات، نرمافزار و تسلیحات تازه دریافت میکند؛ بنابراین همه هواپیماهای تولیدی الزاماً استاندارد کاملاً یکسانی ندارند.
Su-57E
حرف E به نسخه صادراتی اشاره دارد. این مدل برای مشتری خارجی، سامانه شناسایی دوست از دشمن، ارتباطات، نرمافزار، زبان کابین و فهرست سلاحهای قابلارائه متفاوتی خواهد داشت. روسیه امکان یکپارچهسازی برخی سلاحها و تجهیزات مورد درخواست مشتری را نیز تبلیغ میکند.
در سال ۲۰۲۵، UAC اعلام کرد نخستین دو فروند Su-57E به یک مشتری خارجی تحویل شده و وارد وظیفه شدهاند، اما نام کشور را در همان اعلام رسمی ذکر نکرد. گزارش رسانه دولتی الجزایر و شواهد بعدی، الجزایر را مشتری نخست نشان میدهند. بااینحال تعداد کل سفارش و برنامه تحویل بهطور شفاف و مشترک از سوی دو دولت اعلام نشده است.
Su-57M یا برنامه Megapolis
Su-57M نامی است که برای نسخه ارتقایافته یا مجموعه بهبودهای برنامه Megapolis به کار میرود. این ارتقاها شامل اویونیک جدید، افزایش قابلیت اطمینان، بهبود نگهداری، تسلیحات تازه و موتور پیشرفتهتر میشوند.
مرز میان Su-57 تولیدی جدید و Su-57M در گزارشهای عمومی همیشه روشن نیست. ممکن است بعضی قابلیتها بهصورت مرحلهای روی خط تولید وارد شوند، نه اینکه ناگهان یک مدل کاملاً جدا ظاهر شود.
Su-57D؛ نسخه دونفره
شرکت UAC در سال ۲۰۲۶ پرواز نخست نمونه دونفره Su-57D را اعلام کرد. این هواپیما فقط برای آموزش ساده طراحی نشده و میتواند برای مأموریتهای پیچیده، کنترل پهپادهای همراه، عملیات ضربتی دوربرد و تقسیم بار کاری میان دو خدمه مفید باشد. اعلام رسمی نخستین پرواز Su-57D
نخستین پرواز به معنای آمادهبودن برای تولید انبوه نیست. Su-57D باید آزمایشهای پروازی، سازهای، اویونیکی و تسلیحاتی را پشت سر بگذارد.
FGFA
FGFA پروژه مشترک پیشنهادی هند و روسیه بود که لغو شد. هیچ فروند عملیاتی FGFA ساخته نشد و هند اکنون برنامه جنگنده بومی AMCA را دنبال میکند.
نسخه ناونشین
گاهی نامهایی مانند Su-57K برای نسخه ناونشین در منابع غیررسمی دیده میشود، اما تا اوت ۲۰۲۶ نسخه ناونشین عملیاتی یا سفارش تولیدی تأییدشدهای وجود ندارد. ساخت چنین مدلی نیازمند ارابه فرود تقویتشده، بال تاشو، قلاب فرود و تغییرات سازهای گسترده است.
سوخو ۵۷ در سوریه
روسیه در فوریه ۲۰۱۸ دستکم دو فروند Su-57 را برای مدت کوتاه به پایگاه حمیمیم سوریه فرستاد. این استقرار بیشتر یک آزمایش عملیاتی و نمایش سیاسی بود تا ورود کامل به جنگ.
مقامهای روسی بعداً گفتند هواپیما حسگرها و تسلیحات خود را آزمایش کرده و موشک کروز شلیک کرده است. خبرگزاری رویترز نیز حضور سوخو ۵۷ در آزمایشهای سوریه را گزارش کرد. گزارش رویترز درباره آزمایش Su-57 در سوریه
در سوریه دشمنی با جنگنده نسل پنجم یا شبکه پدافندی همسطح وجود نداشت. بنابراین این مأموریتها نمیتوانند توان Su-57 را در نبرد با F-35 یا یک سامانه پدافندی مدرن و یکپارچه ثابت کنند. ارزش اصلی آنها جمعآوری داده واقعی درباره سامانهها، ارتباطات و چرخه پشتیبانی بود.
سوخو ۵۷ در جنگ اوکراین
روسیه از سال ۲۰۲۲ استفاده از Su-57 در جنگ اوکراین را تأیید کرده است. گزارشها به مأموریتهای هوابهسطح، سرکوب پدافند، شناسایی و احتمالاً درگیری دوربرد هوابههوا اشاره دارند.
نکته مهم این است که Su-57ها معمولاً از حریم هوایی روسیه یا فاصله امن، موشکهای دوربرد شلیک کردهاند. این تاکتیک خطر قرارگرفتن هواپیما در برد پدافند اوکراین را کاهش میدهد و در عین حال اجازه میدهد روسیه سامانهها و سلاحهای جدید را در جنگ واقعی آزمایش کند.
روسیه ادعا کرده Su-57 اهداف هوایی را نیز سرنگون کرده است. درباره شکار یک Su-27 یا Su-24 اوکراینی با موشک R-37M گزارشهایی منتشر شد، اما شواهد عمومی مستقل و قطعی برای نسبتدادن این سرنگونیها به Su-57 ارائه نشده است. بنابراین این موارد باید ادعای رزمی نامیده شوند، نه پیروزی قطعی.
حمله به Su-57 در آختوبینسک
در ژوئن ۲۰۲۴، اطلاعات نظامی اوکراین اعلام کرد یک یا دو فروند Su-57 در پایگاه آختوبینسک با پهپاد آسیب دیدهاند. تصاویر ماهوارهای آثار انفجار بسیار نزدیک به یک هواپیما را نشان دادند. مؤسسه RUSI نتیجه گرفت تصاویر ظاهراً از ادعای آسیبدیدن دستکم یک فروند پشتیبانی میکنند، اما میزان خسارت روشن نبود. تحلیل RUSI درباره آسیب Su-57 در آختوبینسک
این نخستین مورد شناختهشده بود که یک Su-57 در جریان جنگ هدف قرار گرفت. مشخص نیست هواپیما نابود شد، موقتاً آسیب دید یا بعداً به خدمت بازگشت.
ماجرای پهپاد S-70 اوخوتنیک
در اکتبر ۲۰۲۴، یک پهپاد سنگین و پنهانکار S-70 در نزدیکی کوستیانتینیفکا سقوط کرد. تصاویر نشان میدادند جنگندهای همراه به آن شلیک کرده است و تحلیلگران آن را Su-57 دانستند. توضیح محتمل این است که ارتباط با پهپاد از دست رفته و برای جلوگیری از افتادن سالمتر فناوری در دست اوکراین، هواپیمای همراه آن را سرنگون کرده است.
با وجود شلیک، بقایای S-70 در منطقه تحت کنترل اوکراین سقوط کرد. این رویداد هم اهمیت همکاری Su-57 با پهپادها را نشان داد و هم دشواری فنی چنین عملیاتی را.
آیا سوخو ۵۷ در اوکراین موفق بوده است؟
پاسخ کوتاه این است که Su-57 واقعاً استفاده شده، اما در مقیاس محدود. پرتاب سلاح دورایستا و جمعآوری تجربه عملیاتی دستاورد محسوب میشود، ولی این جنگ هنوز اثبات نکرده که سوخو ۵۷ میتواند بهطور منظم در عمق پدافند مدرن نفوذ کند و بر جنگندههای نسل پنجم غلبه داشته باشد.
تولید و تعداد سوخو ۵۷
تعداد دقیق Su-57های عملیاتی عمومی نیست. روسیه هنگام تحویل، اغلب عبارت «یک دسته» را به کار میبرد و تعداد هواپیماها را اعلام نمیکند. پیشنمونهها، هواپیماهای آزمایشی، تولیدی، آسیبدیده و صادراتی نیز در برخی شمارشها با هم مخلوط میشوند.
تا اوایل ۲۰۲۶، برآوردهای منابع باز معمولاً از چند ده فروند تولیدی سخن میگفتند، نه یک ناوگان بزرگ. Rostec در فوریه ۲۰۲۶ تحویل دستهای از Su-57های مجهز به سامانههای ارتقایافته را اعلام کرد، اما تعداد را نگفت.
بنابراین نوشتن یک عدد دقیق بدون تاریخ و روش شمارش گمراهکننده است. عبارت مناسب برای انتشار این است: روسیه چند ده فروند Su-57 تولیدی در اختیار دارد و برنامه رسمی آن تحویل ۷۶ فروند برای سه هنگ است؛ شمار دقیق هواپیماهای آماده رزم مشخص نیست.
سرعت تولید به ظرفیت کارخانه کامسامولسک بر آمور، دسترسی به قطعات الکترونیکی، موتور، نیروی متخصص، بودجه و فشار تولید همزمان Su-35 و دیگر جنگندهها وابسته است. پژوهش RUSI در سال ۲۰۲۵ نیز وابستگی زنجیره تولید هواپیماهای سوخو به برخی مواد، ماشینابزار و تجهیزات خارجی را بررسی کرده است. گزارش RUSI درباره زنجیره تولید سوخو
کاربران و مشتریان سوخو ۵۷
روسیه
نیروی هوافضای روسیه کاربر اصلی Su-57 است. هواپیماهای اولیه برای آزمایش نظامی، توسعه تاکتیک، آموزش خلبان و مأموریت عملیاتی محدود استفاده شدهاند.
مشتری خارجی ناشناس و الجزایر
در نوامبر ۲۰۲۵، مدیر UAC گفت دو فروند Su-57E به یک مشتری خارجی تحویل شدهاند. نام خریدار در اعلام رسمی روسیه بیان نشد. گزارشهای رسانه دولتی الجزایر، آموزش خلبانان و تصاویر مشاهدهشده در این کشور، الجزایر را محتملترین و عملاً شناختهشدهترین مشتری نخست میکنند.
برای حفظ دقت بهتر است نوشته شود: نخستین تحویل صادراتی تأیید شده، اما روسیه نام مشتری را در اعلام اصلی منتشر نکرد؛ شواهد عمومی آن را الجزایر میدانند. تعدادهایی مانند ۱۲ یا ۱۴ فروند در رسانهها آمدهاند، ولی قرارداد کامل عمومی نیست.
هند
روسیه Su-57E و همکاری صنعتی را به هند پیشنهاد کرده است. بااینحال هند بر برنامه AMCA تمرکز دارد و تا زمان انتشار یک قرارداد رسمی، نمایش هواپیما یا مذاکره به معنای خرید نیست.
دیگر مشتریان احتمالی
کشورهایی مانند ترکیه، ویتنام، امارات و برخی کاربران جنگندههای روسی در مقاطع مختلف بهعنوان مشتری احتمالی مطرح شدهاند، اما علاقه سیاسی یا حضور در نمایشگاه با سفارش قطعی تفاوت دارد.
قیمت جنگنده سوخو ۵۷
قیمت قطعی و عمومی Su-57 وجود ندارد. قرارداد نظامی فقط بدنه هواپیما نیست و ممکن است شامل موتور یدکی، سلاح، آموزش، شبیهساز، پشتیبانی، قطعات، زیرساخت و انتقال فناوری باشد.
ارقام تقریبی ۳۵ تا بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برای هر فروند در منابع مختلف دیده میشوند. اختلاف بزرگ به نرخ ارز روبل، سال محاسبه، سفارش داخلی یا صادراتی و اقلام بسته بستگی دارد.
قیمت داخلی روسیه را نمیتوان مستقیم با قیمت صادراتی F-35 مقایسه کرد. هزینه نیروی کار، یارانه دولتی، تیراژ، مالیات و پشتیبانی متفاوتاند. همچنین هزینه مالکیت طی ۳۰ سال ممکن است از قیمت خرید مهمتر باشد.
برای یک مشتری خارجی، بسته Su-57E احتمالاً به این موارد وابسته است:
- تعداد هواپیما؛
- نوع موتور و استاندارد اویونیک؛
- نوع و تعداد موشکها؛
- قطعات و موتورهای یدکی؛
- آموزش خلبان و تکنسین؛
- شبیهساز و تجهیزات زمینی؛
- انتقال فناوری یا مونتاژ داخلی؛
- دوره پشتیبانی؛
- ریسک تحریم و روش پرداخت.
بنابراین هر عددی که فقط بهعنوان «قیمت یک سوخو ۵۷» نوشته شود، باید برآوردی و نه قطعی معرفی شود.
مقایسه سوخو ۵۷ و F-35
| ویژگی | Su-57 | F-35A |
| کشور سازنده | روسیه | ایالات متحده |
| نقش اصلی | برتری هوایی و چندمنظوره سنگین | ضربتی چندمنظوره شبکهمحور |
| موتور | دو موتور | یک موتور |
| خدمه | یک نفر؛ نسخه دونفره در آزمایش | یک نفر |
| سرعت بیشینه | حدود ۲ ماخ | حدود ۱٫۶ ماخ |
| مانورپذیری | بسیار بالا، بردار رانش | بالا، بدون بردار رانش در F-35A |
| پنهانکاری | کاهش امضا با تمرکز بیشتر از جلو | طراحی پنهانکار چندجانبه بالغتر |
| محفظه داخلی | بزرگ و چندبخشی | دو محفظه اصلی |
| حسگرها | چند آرایه راداری و IRST | همجوشی حسگر و شبکه بسیار توسعهیافته |
| تیراژ | چند ده فروند | بیش از هزار فروند در خانواده F-35 |
| سابقه رزمی | سوریه و اوکراین، محدود | گسترده در چند کشور و عملیات |
| صادرات | آغاز تحویل محدود | کاربران متعدد |
Su-57 سریعتر و از نظر نمایشهای مانوری چابکتر است. دو موتور و ظرفیت بدنه بزرگ نیز برای برد، بقا و حمل سلاح مزیتهایی دارند. در مقابل، F-35 از شبکه کاربری بزرگ، تولید انبوه، نرمافزار، حسگرهای آزمایششده و پشتیبانی چندملیتی برخوردار است.
هیچ نبرد واقعی میان این دو رخ نداده است. نتیجه درگیری فرضی به آواکس، جنگ الکترونیک، آموزش، موشک، موقعیت شروع و اطلاعات شبکهای وابسته است؛ نه فقط به سرعت یا مانور هواپیما.
مقایسه سوخو ۵۷ و F-22
F-22 در اصل برای برتری هوایی ساخته شد و پنهانکاری، سوپرکروز و نبرد فراتر از میدان دید محورهای اصلی آن بودند. Su-57 طراحی جدیدتری دارد و از ابتدا نقش هوابهسطح گستردهتری برای آن در نظر گرفته شد.
سوخو ۵۷ از حسگر فروسرخ و آرایههای جانبی رادار بهره میبرد و مانورپذیری نمایشی بسیار بالایی دارد. F-22 در پنهانکاری، بلوغ ناوگان و استاندارد تولید سابقه قویتری دارد. از طرف دیگر، خط تولید F-22 سالهاست بسته شده و صادرات آن ممنوع است؛ Su-57 هنوز در حال توسعه و عرضه صادراتی است.
ادعای برتری قطعی هرکدام بدون دسترسی به داده محرمانه رادار، جنگ الکترونیک و سطح مقطع راداری معتبر نیست.
مقایسه سوخو ۵۷ و J-20 چین
J-20 و Su-57 هر دو دوموتوره و سنگیناند، اما فلسفه متفاوتی دارند. J-20 بدنهای بزرگ با تمرکز آشکار بر برد، حمل موشک دوربرد و درگیری شبکهای دارد. Su-57 جمعوجورتر و مانورپذیرتر طراحی شده و کنترل بردار رانش را جدیتر دنبال میکند.
چین J-20 را با تیراژ بسیار بیشتر تولید کرده و موتور داخلی WS-15 را توسعه میدهد. روسیه در مقابل تجربه طولانی در آیرودینامیک، موتورهای بردار رانش و موشکهای دوربرد دارد، اما ناوگان Su-57 کوچکتر است.
باز هم تعداد، آموزش، پشتیبانی و شبکه حسگرها به اندازه مشخصات خود هواپیما اهمیت دارند.
نقاط قوت جنگنده سوخو ۵۷
- مانورپذیری بسیار بالا: بدنه آیرودینامیکی، LEVCON و بردار رانش کنترل در زاویه حمله بالا را تقویت میکنند.
- سرعت زیاد: بیشینه سرعت نزدیک ۲ ماخ برای رهگیری و جابهجایی سریع مفید است.
- دو موتور: افزونگی و رانش بیشتری در مقایسه با جنگنده تکموتوره ایجاد میکند.
- محفظه داخلی بزرگ: امکان حمل چند نوع موشک بدون افزایش شدید سطح مقطع راداری را میدهد.
- رادار چندآرایه: آرایه دماغه، جانبی و باند L پوشش حسگری متنوعی فراهم میکنند.
- حسگر فروسرخ: جستوجوی غیرفعال اهداف هوایی را ممکن میکند.
- توان چندمنظوره: برای نبرد هوایی، حمله زمینی، ضدکشتی و شناسایی طراحی شده است.
- قابلیت حمل خارجی سنگین: در مأموریت غیرپنهانکار میتواند مهمات بیشتری حمل کند.
- برد مناسب: بدنه بزرگ فضای کافی برای سوخت داخلی فراهم کرده است.
- موشکهای دوربرد: خانواده R-37M میتواند هواپیماهای پشتیبانی دشمن را تهدید کند.
- جنگ الکترونیک یکپارچه: آنتنهای پراکنده و سامانه دفاعی بخشی از طراحی اصلیاند.
- ظرفیت رشد: نسخه ارتقایافته، موتور جدید، Su-57D و همکاری با پهپادها مسیر توسعه آینده را نشان میدهند.
نقاط ضعف جنگنده سوخو ۵۷
- تعداد کم: ناوگان کوچک اثر راهبردی و توان حضور مداوم را محدود میکند.
- تولید کند: فاصله زیادی میان اهداف اعلامی و تولید واقعی دیده شده است.
- تأخیر موتور نهایی: ورود به خدمت با موتور موقت، بلوغ برنامه را زیر سؤال برد.
- ابهام درباره پنهانکاری: عدد مستقل و قابلاعتماد برای سطح مقطع راداری منتشر نشده است.
- نازلهای گرد و آشکار: موتور فعلی احتمالاً امضای راداری و فروسرخ بیشتری از رقبای آمریکایی دارد.
- کیفیت ساخت متفاوت پیشنمونهها: تصاویر اولیه درزها و اتصالاتی را نشان میدادند که بحث ایجاد کردند.
- ریسک تحریم: دسترسی به الکترونیک، ماشینابزار و خدمات پشتیبانی صادراتی میتواند دشوار شود.
- پشتیبانی محدود: شبکه جهانی قطعه و آموزش آن با F-35 قابلمقایسه نیست.
- سابقه رزمی محدود: استفاده واقعی وجود دارد، اما نبرد پرشدت علیه جنگنده نسل پنجم ثابت نشده است.
- هزینه توسعه بالا: تیراژ کم، تقسیم هزینه تحقیق و توسعه را دشوار میکند.
- پیچیدگی نگهداری پوشش پنهانکار: حفظ کیفیت سطح بدنه و پوششها زمان و تخصص میخواهد.
- ادعای بیش از داده عمومی: بسیاری از تواناییها فقط از سوی سازنده یا مقامهای روسی بیان شدهاند.
آیا سوخو ۵۷ واقعاً نسل پنجم است؟
سوخو ۵۷ بیشتر معیارهای عمومی نسل پنجم را دارد:
- طراحی با کاهش سطح مقطع راداری؛
- محفظه داخلی مهمات؛
- رادار AESA؛
- حسگرهای چندگانه؛
- ارتباط داده؛
- پرواز با سیم؛
- توان سوپرکروز هدفگذاریشده؛
- اویونیک دیجیتال؛
- جنگ الکترونیک یکپارچه.
بنابراین نامیدن آن بهعنوان جنگنده نسل پنجم قابل دفاع است. اختلاف اصلی بر سر سطح بلوغ و کیفیت اجرای این ویژگیها است، نه وجود کامل یا عدم وجود آنها. یک هواپیما میتواند نسل پنجم باشد، ولی در پنهانکاری، نرمافزار، تیراژ یا آمادگی رزمی از رقیب ضعیفتر باشد.
آیا سوخو ۵۷ بهترین جنگنده جهان است؟
خیر، چنین رتبهبندی قطعی و علمی وجود ندارد. Su-57 در سرعت، مانور، برد و تنوع حسگر ویژگیهای قدرتمندی دارد؛ اما F-22 در پنهانکاری و برتری هوایی، F-35 در همجوشی حسگر و شبکه، و J-20 در تیراژ و برد مزایای متفاوتی دارند.
بهترین جنگنده به مأموریت بستگی دارد. هواپیمایی که برای رهگیری دوربرد عالی است، شاید برای عملیات ناونشین یا حمله پنهانکار کوتاهبرد بهترین گزینه نباشد. همچنین کیفیت خلبان، موشک، آواکس، سوخترسان، جنگ الکترونیک و نگهداری نتیجه را تغییر میدهد.
آینده سوخو ۵۷
آینده برنامه به چهار موضوع اصلی وابسته است:
- افزایش تولید و رسیدن به ناوگان معنادار؛
- بلوغ موتورهای جدید؛
- تکمیل Su-57D و همکاری با پهپادهای رزمی؛
- موفقیت صادرات Su-57E و توان پشتیبانی مشتریان.
نسخه دونفره میتواند برای کنترل چند پهپاد همراه، حملات پیچیده و جایگزینی برخی نقشهای Su-30 مهم باشد. موتور Product 177 یا دیگر موتورهای مرحله بعد نیز در صورت موفقیت، مصرف سوخت، رانش و قابلیت اطمینان را بهبود میدهند.
اما یک فناوری فقط با نخستین پرواز بالغ نمیشود. آزمایش، تولید پایدار، آموزش، ذخیره قطعه و عملیات چندساله تعیین میکنند که ارتقا واقعاً موفق بوده است.
جمعبندی
سوخو ۵۷ مهمترین جنگنده جدید روسیه و نخستین تلاش عملیاتی این کشور برای ساخت هواپیمای رزمی پنهانکار نسل پنجم است. نخستین پیشنمونه آن در ژانویه ۲۰۱۰ پرواز کرد و نخستین هواپیمای تولیدی قابلتحویل در دسامبر ۲۰۲۰ وارد خدمت شد.
این جنگنده دوموتوره از محفظه داخلی سلاح، رادار AESA چندآرایه، حسگر فروسرخ، سامانه جنگ الکترونیک، کنترل بردار رانش و کابین دیجیتال استفاده میکند. سرعت حدود ۲ ماخ، برد مناسب، مانورپذیری بالا و امکان حمل موشکهای دوربرد از نقاط قوت آن هستند.
در طرف مقابل، Su-57 هنوز با تعداد کم، تولید آهسته، تأخیر موتور، ابهام درباره سطح پنهانکاری و شبکه پشتیبانی محدود روبهرو است. استفاده رزمی آن در سوریه و اوکراین واقعی است، اما عمدتاً در مقیاس محدود و با شلیک سلاح از فاصله امن انجام شده است. ادعاهای پیروزی هوابههوا هنوز شواهد عمومی مستقل کافی ندارند.
نسخه صادراتی Su-57E وارد مرحله تحویل شده و شواهد، الجزایر را نخستین مشتری میدانند. در سال ۲۰۲۶ نیز نسخه دونفره Su-57D نخستین پرواز خود را انجام داد. موتور Product 177، اویونیک جدید و همکاری با پهپاد S-70 مسیر رشد آینده را تشکیل میدهند.
در یک جمله، سوخو ۵۷ جنگندهای سریع، مانورپذیر و از نظر حسگر و تسلیحات بلندپروازانه است، اما برای اثبات جایگاه خود در کنار بزرگترین ناوگانهای نسل پنجم جهان هنوز به تولید بیشتر، بلوغ فنی و سابقه عملیاتی گستردهتر نیاز دارد.
پرسشهای متداول
جنگنده سوخو ۵۷ ساخت کدام کشور است؟
سوخو ۵۷ در روسیه و توسط دفتر طراحی سوخو، زیرمجموعه شرکت هواپیماسازی متحد روسیه، طراحی و ساخته شده است.
سوخو ۵۷ نسل چندم است؟
روسیه و بیشتر منابع هوانوردی آن را جنگنده نسل پنجم میدانند، زیرا محفظه داخلی سلاح، کاهش سطح مقطع راداری، رادار AESA، حسگرهای یکپارچه و اویونیک دیجیتال دارد.
اولین پرواز سوخو ۵۷ چه زمانی بود؟
نخستین پیشنمونه T-50 در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۰ پرواز کرد.
سوخو ۵۷ چه زمانی وارد خدمت شد؟
نخستین هواپیمای تولیدی قابلتحویل در دسامبر ۲۰۲۰ به نیروی هوافضای روسیه تحویل شد.
سرعت سوخو ۵۷ چقدر است؟
حداکثر سرعت آن در ارتفاع بالا حدود ۲ ماخ اعلام میشود. سرعت واقعی به موتور، ارتفاع و پیکربندی سلاح وابسته است.
موتور سوخو ۵۷ چیست؟
هواپیماهای کنونی عمدتاً از AL-41F1 استفاده میکنند. موتورهای جدیدتر مانند AL-51F1 و Product 177 در مسیر آزمایش و توسعه قرار دارند.
آیا سوخو ۵۷ پنهانکار است؟
بله، بدنه و محفظه سلاح آن برای کاهش بازتاب راداری طراحی شدهاند. بااینحال مقدار واقعی سطح مقطع راداری محرمانه است و برابری آن با F-22 یا F-35 بهطور مستقل ثابت نشده است.
سوخو ۵۷ چند تن مهمات حمل میکند؟
حداکثر محموله در پیکربندی داخلی و خارجی تا حدود ۱۰ تن ذکر میشود. در مأموریت پنهانکار، سلاح کمتری داخل محفظهها حمل خواهد شد.
سوخو ۵۷ چه موشکهایی دارد؟
موشکهای R-74M2، R-77M، R-37M، Kh-69، خانواده Kh-38 و Kh-58 از مهمترین گزینههای اعلامشده یا مرتبط با آن هستند.
آیا سوخو ۵۷ در جنگ استفاده شده است؟
بله. روسیه آن را در سوریه آزمایش و در جنگ اوکراین استفاده کرده است. مأموریتهای عمومیشده بیشتر شامل شلیک سلاح دورایستا و آزمایش عملیاتی بودهاند.
آیا سوخو ۵۷ جنگنده اوکراینی را سرنگون کرده است؟
روسیه و رسانههای نزدیک به آن چنین ادعاهایی مطرح کردهاند، اما شواهد عمومی مستقل برای تأیید قطعی این پیروزیها کافی نیست.
آیا یک سوخو ۵۷ در اوکراین نابود شده است؟
در ژوئن ۲۰۲۴ دستکم یک Su-57 روی زمین در آختوبینسک احتمالاً بر اثر حمله پهپادی آسیب دید. میزان خسارت و سرنوشت نهایی هواپیما بهطور قطعی اعلام نشد.
قیمت سوخو ۵۷ چقدر است؟
قیمت دقیق عمومی نیست. ارقام منتشرشده بسته به قرارداد، نرخ ارز، سلاح، آموزش و پشتیبانی از حدود چند ده میلیون تا بیش از صد میلیون دلار متغیرند.
چند فروند سوخو ۵۷ ساخته شده است؟
عدد دقیق عملیاتی اعلام نمیشود. تا ۲۰۲۶ چند ده فروند تولیدی و مجموعهای از پیشنمونهها ساخته شدهاند و سفارش اصلی روسیه ۷۶ فروند تولیدی است.
چه کشورهایی سوخو ۵۷ دارند؟
روسیه کاربر اصلی است. نخستین دو فروند صادراتی در ۲۰۲۵ به یک مشتری خارجی تحویل شدند و شواهد عمومی، الجزایر را آن مشتری میدانند.
Su-57D چیست؟
Su-57D نسخه دونفره جنگنده است که برای مأموریتهای پیچیده، تقسیم بار کاری و احتمالاً کنترل پهپادهای همراه طراحی شده و در سال ۲۰۲۶ نخستین پرواز خود را انجام داد.
آیا هند سوخو ۵۷ میخرد؟
روسیه این جنگنده و همکاری صنعتی را به هند پیشنهاد کرده، اما تا اوت ۲۰۲۶ قرارداد قطعی خرید عمومی نشده است. هند همزمان برنامه بومی AMCA را دنبال میکند.
سوخو ۵۷ بهتر است یا F-35؟
Su-57 سریعتر و مانورپذیرتر است؛ F-35 ناوگان بسیار بزرگتر، همجوشی حسگر بالغتر و شبکه پشتیبانی جهانی دارد. نتیجه نبرد فقط با مقایسه مشخصات روی کاغذ تعیین نمیشود.
سوخو ۵۷ بهتر است یا F-22؟
هر دو نقاط قوت متفاوت دارند. F-22 در پنهانکاری و بلوغ برتری هوایی شهرت بیشتری دارد و Su-57 حسگرهای متنوع، مانورپذیری و ظرفیت رشد تسلیحاتی قابلتوجهی ارائه میکند. داده کافی برای حکم قطعی وجود ندارد.
